• HSP zie hoor voel
    HSP & HSS Coaching
    Het mooiste wat je kunt zijn, is jezelf
  • Anahata HSP HSS Coaching Amersfoort
    HSP & HSS Coaching
    Laat je sensitiviteit voor je werken
  • Anahata HSP & HSS Coaching Amersfoort Amsterdam Eindhoven Utrecht
    HSP & HSS Coaching
    Vind je balans tussen over- & onderprikkeling

Wat is HSP & HSS?

Sinds 2000 is er zoveel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar Hoogsensitiviteit dat het tijd was voor een goede definitie. Esther Bergsma heeft in onze beleving een complete definitie opgesteld, die wij ook hanteren.

Hoogsensitiviteit is een aangeboren temperament met een grote gevoeligheid voor (interne en externe) stimuli en het diepgaand verwerken van en sterk reageren op deze informatie 
Esther Bergsma - 2017

  • Gevoeliger Zenuwstelsel

    Volgens onderzoek uit de jaren '90 van Elaine Aaron heeft 20 procent van de mensen een gevoeliger zenuwstelsel. Hoogsensitiviteit is een fysiek kenmerk van het zenuwstelsel. Elke van Hoof heeft in in 2015 door uitgebreid wetenschappelijk onderzoek (hersenscans) aangetoond, dat het belangrijkste kenmerk van hoogsensitiviteit een diepgaandere manier van informatieverwerking is. De informatie die je krijgt door zien, horen, voelen, proeven, ruiken, bewegen of denken wordt diepgaander met elkaar gecombineerd, verwerkt en verbonden.

    Het gaat hierbij niet alleen om zintuiglijke prikkels en sociale prikkels uit de omgeving (externe prikkels), maar ook om de interne prikkels, zoals gedachtes, emoties & fysieke innerlijke prikkels zoals bijvoorbeeld pijnklachten. Vaak zien wij dat de overprikkeling vooral door innerlijke prikkels wordt veroorzaakt. HSP denken namelijk diepgaand na, verbinden associatief informatie, werken scenario's uit in hun hoofd, kunnen goed vooruit denken & plannen en reflecteren uitgebreid op gebeurtenissen. Als HSP goed in hun vel zitten, kunnen ze meer externe prikkels aan. 

  • Sterk bewust van de sociale omgeving

    fMRI onderzoek van Bianca Acevedo heeft aangetoond dat HSP-ers sterker gericht zijn om de sociale omgeving en sneller sociale prikkels of emoties waarnemen en daar naar handelen. Ook heeft ze aangetoond dat het aantal spiegelneuronen groter is dan bij niet Hoogsensitieve personen. Dit verklaart de grote empathie die HSP-ers voor anderen hebben. Op het werk maakt dat HSP-ers zich relatiegericht opstellen: klantgericht & collegiaal. Ook zijn het goede peoplemanagers. Ze kunnen zich makkelijk verplaatsen in de ander. Een valkuil is het denken voor de ander of denken te weten wat de verwachtingen en bedoelingen van anderen zijn. 

    Michael Pluess heeft wetenschappelijk aangetoond dat een HSP in een positieve omgeving die rekening houdt met hun behoeftes exponentieel beter functioneren dan niet HSP.  Voor een HSP is vaak de sfeer, leidinggevende & collegialiteit op het werk nog belangrijker  dan de inhoud van de werkzaamheden. Maar ook zaken als voldoende afwisseling tussen rust & actie, voldoende uitdaging, flexibiliteit in type werkplekken spelen een grote rol bij het functioneren. Want als er een negatieve omgeving is, betekent dit direct een afname van prestaties. 

  • Diepgaande informatieverwerking

    De diepgaande informatieverwerking maakt dat hoogsensitieve personen zeer sensitief zijn voor de omgeving, creatief en associatief zijn. Het verklaart de emotionele intensiteit, het vele denken, het empathisch vermogen en de hogere gevoeligheid voor overprikkeling/stress. HSP hebben een grotere herstelbehoefte om de dagelijkse hoeveelheid prikkels die op ze afkomen te verwerken. Het brein doet immers topsport!  

  • Over & Onderprikkeld raken

    HSP-ers hebben een grotere herstelbehoefte dan niet HSP doordat ze de informatie die beschikbaar is diepgaander verwerken, verbinden en in grotere kaders plaatsen. Dit vraagt veel energie. Het brein doet als het ware topsport. Na drukke dagen, situaties, projecten is rust nodig om alle informatie rustig te verwerken en te laten bezinken. Doen HSP dit niet, dan volgt onverbiddelijk de overprikkeling. HSP voelen zich dan moe, onrustig, gestresst en prikkelbaar naar hun omgeving (van empathie is dan geen sprake meer). 

    Ook kunnen ze onderprikkeld raken bij te weinig prikkels & ervaringen die voldoening, blijheid & zingeving geven. Denk bijvoorbeeld aan het gebrek aan uitdaging of afwisseling, te veel routine, te weinig vernieuwing & ontwikkeling.  Vooral extraverte of hoogintelligente of prikkelzoekende HSP-ers (HSS) hebben hier last van. 

  • Verschillende type Hoogsensitieve Personen

    De meeste, 70% van de HSP behoren tot de rustzoekende, prikkelmijdende HSP. Dat betekent dat het pauze-controle systeem in het brein actiever is (Behaviour Inhibition System). Er wordt zorgvuldig informatie afgewogen alvorens te handelen. Alle bovenstaande kenmerken gelden voor deze HSP.

    De overige 30% zijn prikkelzoekend, behoren tot de Hight Sensation Seekers (HSS). Zij vertonen ook alle bovenstaande kenmerken, maar genieten juist van meer prikkels. HSS betekent dat ook het activeringssysteem actiever is (Behaviour Approach System). Marvin Zuckerman deed onderzoek naar wat HSS is. Er zijn 4 kenmerken van het prikkelzoekend gedrag.Vooral kenmerk 2 en 4 zijn te zien bij de sensitieve HSS. HSS zijn regelmatig de vernieuwers bij werkgevers. Ook zijn het geboren ondernemers. Wel is er ruimte, waardering, vertrouwen & vrijheid nodig voor dit type HSP om goed te kunne functioneren.

    1. Fysieke kick & avontuur. Uit onderzoek van T. Cooper blijkt dat slechts 20% van de sensitieve HSS dit gedrag vertoont. Het gaat dan vooral om de intense gevoelservaring en niet op het zoeken van risico's.
    2. Behoefte aan vernieuwing & verandering. HSS houden van afwisseling & uitdaging. Ze komen graag in nieuwe omgevingen, doen met plezier nieuwe activiteiten of ontmoeten graag nieuwe mensen. Ook hier is de gevoelservaring leidend en niet het risico.
    3. Ontremming, gevoelig zijn voor bijvoorbeeld stimulerende middelen en ervaringen. Veel sensitieve HSS-ers zijn hier juist heel voorzichtig mee en wegen riscio's juist meer af dan de niet sensitieve HSS. Dit kenmerk vertonen ze dan binnen de veilige marges van de ervaring.
    4. Neiging tot snelle verveling. HSS zijn snel verveeld. Te veel rust, regelmaat, routine hebben ze een hekel aan. Dit hangt samen met de behoefte aan vernieuwing en verandering. Te lang in dezelfde omgeving, hetzelfde werk of dezelfde mensen zijn niet inspirerend & motiverend voor een HSS. De verveling, onderprikkeling ligt op de loer. Dit kan veel stress veroorzaken.

     


"Tot mijn 25e wist ik niet wat hoogsensitiviteit of hooggevoeligheid (HSP) was. Ik wist alleen dat ik mezelf 'te' gevoelig en 'te' wispelturig vond en daar sterk negatief over dacht. Ik snapte en accepteerde mijn eigen tegenstrijdigheden niet. Inmiddels weet ik, sinds mijn 23e, dat ik HSP ben. En pas vele jaren later dat ik paste in het profiel van de sensitieve High Sensation Seeker, een prikkelzoekende HSP (HSS) ben. Ik heb geleerd een levensstijl te realiseren die goed bij mijn sensitiviteit past en er voldoende vernieuwing & uitdaging ligt en de verveling weinig een kans krijgt. Ik kan beter omgaan met mijn valkuilen, ik vind ik het inmiddels zelfs mijn grootste kracht! Sterker nog, ik wil het niet meer missen, het is een verrijking van mijn leven. Hoogsensitieve mensen hebben veel in huis, maar vaak hebben ze zoveel last van de valkuilen dat het de kracht overschaduwt.

HSP & HSS Coaching

Wij helpen je als (ervaringen)deskundigen en met mijn kennis & coachingsvaardigheden de valkuilen van hoogsensitiviteit te verminderen en de kwaliteiten te versterken, zodat je weer met meer plezier, levendigheid, inzicht en rust kan leven. Betekent dit dat wij nooit meer in de valkuilen vallen? Helaas niet, maar we herkennen het veel sneller en weten wat te doen." We leren je het graag bij ons in de praktijk in Amersfoort, Diemen, Driebergen en Eindhoven. Klik op onderstaande coaches voor hun persoonlijk profiel en maak vrijblijvend een afspraak voor een intakegesprek.

Coaching van ondernemers, werknemers & werkgevers gaan via onze zakelijke trajecten via HSP at Work. Werkgevers en werknemerstrajecten zijn in Amersfoort, Diemen, Driebergen, Eindhoven, Nijmegen en Groningen mogelijk. 

Aanraders: boeken over hoogsensitiviteit

Mijn favoriete HSP boeken zijn:

  1. 'Hoogsensitiviteit, professioneel gezien' van Annek Tol, hier legt ze heel goed uit wat overprikkeling is en wat de gevolgen zijn.
  2. 'Sterk voelen op het Werk' van Eveline Baar, alles wat je wilt weten over HSP & werk
  3.  'Hoogsensitiviteit als kracht' van Carolina Bont, HSP meer vanuit het perspectief intuïtie gezien.
  4. 'Bewust-er-zijn met Hooggevoeligheid' van Antoine van Staveren. Met veel aandacht voor het 'denken' van Mr. Mind. In dit boek staat ook een goede test die je laat inzien in welke mate je wel of niet in staat bent met de valkuilen om te gaan.
  5. 'Hoogsensitief' van Elke van Hoof voor de wetenschappelijke benadering.
  6. 'De Hoogsensitieve Werknemer' van Pieter Offermans, over HSP op de werkvloer met veel aandacht voor de effecten van kantoortuinen.
  7. 'Hoogsensitieve Mannen' van tom Falkestein, over wat HSP zijn betekent voor de man. Thema's als sterk moeten zijn, niet mannelijk genoeg zijn en niet mogen voelen staan hierin centraal.
  8. 'Het Hoogstimulatieve kind' Hoe ga je om met kinderen die gevoeligheid combineren met druk en emotioneel intens gedrag. Over de HSS kinderen.
  9. 'Hoog sensitieve personen & psychotherapie' van Elaine Aron, een van haar betere boeken over HSP. 

Niet direct over HSP, maar wel sterk aan HSP gerelateerd:

  1. 'Ik moet nog even kijken of ik kan', de stille revolutie van de introverte mens van Liesbeth Smit, het boek gaat niet over HSP, maar voor de introverte of ambiverte HSP wel zeer herkenbaar!
  2. 'Meer dan intelligent, de vele gezichten van hoogbegaafdheid bij jongeren en volwassenen' van Tessa Kieboom en Kathleen Venderickx. Het merendeel van de hoogbegaafde mensen is hoogsensitief. Veel HSS zijn hoogbegaafd zonder het te weten, omdat we een te kortzichtig beeld hebben wat hoogbegaafdheid is. Het boek behandelt de kwaliteiten van meer dan intelligent zijn en de uitdagingen die daarbij horen. 

 

Denk je dat je hoogsensitief (HSP of HSS) bent of wil er meer over weten?

  • Wil je weten of je HSP of HSS (high sensationseeker/ hoogsensitieve prikkelzoeker) bent?
  • Of ben je nog zoekende naar ‘wat’ het is?
  • Of wil je meer weten over de kwaliteiten of valkuilen?
  • Wil je weten wat over- & onderprikkeling is? Hoe dit ontstaat? Wat de symptomen zijn?
  • Wil je een aantal gratis oefeningen?

Doe dan mijn GRATIS online Minicursus JOUW HSP 4-daagse. Krijg gratis videolessen, audio-oefeningen en werkbladen.

Gratis online minicursus JOUW hooggevoeligheid 4-daagse

 

  • De ontvanger

  • De voeler

  • De denker

Kwaliteiten & valkuilen van HSP

Geen enkel mens is het zelfde, dus ook geen enkel hooggevoelig persoon. De een is heel gevoelig voor stemmingen, de ander voor geluid of groepen mensen, en weer een ander voor geuren en smaken. De een wil rust en de ander juist afwisseling. 

Elaine Aron maakt onderscheid tussen 70% rustzoekers en 30% 'sensationseekers' (prikkelzoekers=HSS). En daarbij is 70% van de hooggevoeligen introvert, maar je hebt ook 30% extraverte hooggevoelige personen. Je kunt je voorstellen dat een extraverte sensationseeker een heel ander type persoon is dan een introverte rustzoeker. Beiden zijn hooggevoelig, maar zullen zich bijna niet in elkaar herkennen.

Er zijn vier kenmerken die bepalen of je wel of niet hooggevoelig bent. Hieronder kun je de krachten en valkuilen per kenmerk bekijken en zien welke bij jou passen.

 

  1. Diepgaande verwerking van informatie

    Krachten

    1. Denken na, overwegen mogelijkheden voor de handeling, maken bewuste keuzes.
    2. Zien eerder problemen, doorzien sneller verbanden en mogelijke risico’s.
    3. Houden groter geheel, de langere termijn, welzijn van mensen, dieren en de natuur in de gaten.
    4. Hebben vaak waarden als eerlijkheid, oprechtheid, openheid, diepgang, vrijheid, zelfstandigheid en loyaliteit.
    5. Zijn van nature vaak heel intuïtief.
    6. Zijn vaak creatief in het oplossen van problemen.
    7. Zijn plichtsgetrouw; zijn hardwerkend/ consciëntieus en verantwoordelijk.
    8. Hebben diepgaande inzichten.
    9. Hebben een rijke innerlijke belevingswereld; dromen, fantaseren en overwegen veel; richten de geest naar binnen; wat stil en intens maakt.
    10. Hebben een sterk reflectievermogen.
    11. Doen dingen graag in hun eigen tempo en op hun eigen tijd.
    12. Gewetensvol gedrag, bewust van oorzaak en gevolg.
    13. Werk en activiteiten moeten zinvol zijn.
    14. Hebben soms spirituele ervaringen.
    15. Hebben een existentieel gevoel anders te zijn, kunnen heel authentiek zijn bij voldoende zelfvertrouwen.

     

    Valkuilen

    1. Loslaten van overbodige informatie en details gaat minder makkelijk.
    2. Negeren/ overschreeuwen intuïtie door het nadenken.
    3. Hebben de neiging tot perfectionisme.
    4. De sterke verbeeldingskracht kan ook gepieker versterken.
    5. Leven teveel in gedachten in verleden of toekomst, verliezen contact met het NU: “had ik maar…” “Als…dan”
    6. Bij onzekerheid of onduidelijkheid de neiging hebben om veel in te vullen voor de ander; hierdoor negatieve gedachtes en fantasieën krijgen; blijven hangen in het uitdenken van allerlei scenario’s en mogelijkheden en niet meer tot actie overgaan.
    7. Gevoel niet goed begrepen te worden door het anders zijn, gaan aangepast gedrag vertonen dat niet bij hen zelf past.
    8. Vergelijken zichzelf al jong op een negatieve manier met anderen; blijven steken in weggestopte ambities en talenten; faalangst.
    9. Sneller last van hoge werkdruk of in hoog tempo te moeten presteren.
    10. Indirecte communicatie/ hints (omdat een HSP-er het overduidelijk en logisch vindt, tien stappen verder is, of zijn inzichten niet durft uit te spreken, bang om mensen voor het hoofd te stoten)
    11. Denkt voor de ander, denkt veel na over de ander.

  2. Emotionele intensiteit

    Krachten

    1. Sterk ontwikkeld inlevingsvermogen, betrokken, warm, open, zorgzaam, bewust/ vriendelijk, meevoelend, begrijpend gedrag; staan snel klaar voor de ander; voelen aan wat de ander nodig heeft; zijn vaak altruïstisch; anderen delen graag hun problemen met een hooggevoelig persoon.
    2. Nemen allerlei subtiele signalen in zich op die anderen vaak niet opmerken.
    3. Hebben een rijk gevoelsleven, veel gevoel en oog voor schoonheid.
    4. Intens genieten/ blijheid.
    5. Diep geraakt voelen door een hartelijke attentie.
    6. Gevoel voor humor.
    7. Werken vaak bezield en succesvol, hebben vaak motiverende en stimulerende rol voor de omgeving.
    8. Voelen stemmingen , fysieke gesteldheid en gepieker van anderen aan
    9. Gericht op wat mensen verbindt ipv wat mensen verschilt op basis van bv. status.

     

     Valkuilen

    1. Zijn vaak bang om anderen te kwetsen en kunnen daardoor moeite hebben met ‘nee’ zeggen en assertief zijn.
    2. De grote hoeveelheid aan prikkels van buitenaf of van binnenuit kunnen stressvol en vermoeiend zijn en daardoor de stemming snel doen omslaan
    3. Voelen zich vlug verantwoordelijk voor andermans problemen en reageren daarop met verzorgen, vaak ten koste van de zorg voor hun eigen behoeften; voelen zich schuldig als ze vinden dat ze niet voldoende hebben kunnen doen.
    4. Gedrag en onvriendelijke opmerkingen van de ander kan heftig binnenkomen, zijn snel en intens gekwetst.
    5. Blijven hangen in negatieve emoties
    6. Hebben weggestopte ambities en talenten, omdat zij zichzelf al jong op een negatieve manier vergeleken met anderen en daarin zijn blijven steken.
    7. Gevoelens van boosheid, verdriet of vertwijfeling nemen snel een loopje met jou.
    8. Sterke stemmingswisselingen: pieken en dalen.
    9. Andere mensen vinden HSP-ers soms te intens en hebben er last van als een HSP-er zijn gevoel ergens over wil opdringen.
    10. Langer de tijd nodig om informatie te herkauwen en te integreren met alle waarnemingen; alle extra signalen worden opgeslagen om later verwerkt te worden; een HSP-er blijft open staan voor nieuwe inzichten en kunnen van mening veranderen; dat is lastig voor de omgeving.

     

  3. Sensorische gevoeligheid

    Krachten

    1. Gevoelig lichaamsysteem.
    2. Opmerkzaam, alert.
    3. Reageren goed op alternatieve therapieen.
    4. Diepe ontspanning.
    5. Intens genieten.
    6. Hebben een grote verbeeldingskracht waardoor ze vaak creatief zijn.
    7. Merken meer details en subtiliteiten die anderen niet opmerken, waarnemen of ervaren.
    8. Stemmingen uiten zich vaak in het lichaam (bijv. als buikpijn of spanning).
    9. Spirituele ervaringen (helder weten, horen, zien, voelen).
    10. Sterk zintuiglijk ingesteld (kunst, creativiteit, muziek natuur) en daar intens van genieten.
    11. Sterk observatievermogen, visueel geheugen, plaatjesdenker.
    12. Getalenteerd (expressievormen, schrijven, muziek, schilderen, etc).

     

     Valkuilen

    1. Reageren snel en heftig op warmte en kou en voor hen ongeschikt voedsel, drank, onfrisse lucht, drukke omgeving of op gebrek aan voeding of drinken op tijd; zijn gevoelig voor pijn bij zichzelf en anderen.
    2. Allergieen.
    3. Kunnen vaak niet goed tegen gewelddadige impressies en spanning (films, journaal, krant).
    4. Worden door zoiets als honger snel uit hun doen, worden snauwerig en licht in het hoofd.
    5. Hebben gauw last van stressverschijnselen zoals maagpijn, onrustige darmen, hoofdpijn, kriebelende zenuwen of een andersoortig gevoel van onbehagen.
    6. Harde geluiden onttrekken je aan jezelf.
    7. Gevoelig voor licht.
    8. Merken veel op van wat er in het lichaam gebeurt; hebben een lage pijn- en tolerantiegrens.
    9. Sterke reactie op medicijnen, koffie, alcohol of drugs.
    10. Snel schrikken.
    11. Snel geïrriteerd.
    12. Ongewoon veel stress bij (grote) veranderingen.

     

  4. Overprikkeling/ Onderprikkeling

    Krachten

    1. Houden van stilte en rust.
    2. Houden van afwisseling, diversiteit, verschillende activiteiten; zoeken soms extremen op voor de spanning en de belevenis (=HSS).
    3. Worden door details overweldigd en geboeid.
    4. Genieten van activiteiten zonder andere mensen.
    5. Komen snel weer bij zichzelf door de natuur, dieren, sport en beweging.
    6. Zijn gesteld en gevoelig voor meditatie, muziek, Yoga, Tai-Chi, Energetisch werk, sport of andere technieken die ontspanning brengen.

     

    Valkuilen

    1. Raken snel van slag door (on)uitgesproken negatieve gevoelens van anderen.
    2. Lijken volledig leeg te lopen in contact met iemand anders.
    3. Een paar uur winkelen, feesten, evenementen of iets dergelijks brengt ze aan de grens van hun vermogen; willen dan naar huis, zich terugtrekken en niets meer aan hun hoofd willen hebben.
    4. Werken in een hectische – kantooromgeving kost veel meer energie dan de collegae.
    5. Hekel aan sleur en herhaling (=onderprikkeling, vooral bij HSS).
    6. Vaak en snel vermoeid.
    7. Emotioneel, Huilen (soms niet weten waarom).
    8. Depressie.
    9. Slaapproblemen.
    10. Stress.
    11. Over eigen grenzen gaan. Uit contact met eigen behoeftes.
    12. Overbodige informatie, vastpinnen op details.
    13. Slechtere (werk)prestaties.
    14. Overgeactiveerd raken (hyper doen).
    15. Verliezen focus op zichzelf en het moment.
    16. Vecht-, bevries- of vluchtreactie.

     

Schrijf je in voor de GRATISonline minicursus "JOUW HSP 4-daagse"

Wil je meer weten over wat HSP wel en niet is? Wat de wetenschappelijke HSP feiten zijn? Kennis maken met de 4 totaal verschillende typen HSP? Alles over onder- & overprikkeling leren? Jouw valkuilen & kwaliteiten bepalen? En gratis oefeningen & testen? Schrijf je dan in voor de JOUW HSP 4-daagse. En ontvang 4 dagen een mail met een link naar het cursusmateriaal (video, mp-3, opdrachten & theorie).

Gratis online minicursus JOUW hooggevoeligheid 4-daagse

Dankjewel voor je inschrijving! Je ontvangt zo direct je eerste email (check ook je spam of reclamefolder!)