HSS Onderprikkeling talenten

BAM opeens realiseerde ik het mij. Ik voelde een grotere onrust, gejaagdheid en algehele chagrijnigheid en downheid bij mezelf op. Alsof er al een poosje een ongenode gast in mijn eigen lichaam ronddoolde. Was dit onderprikkeling of overprikkeling? Welk talent had ik nodig om deze stress te voorkomen?

Ben ik onderprikkeld of overprikkeld?

Ervaren als ik ben, had ik wel door dat het stress was. Maar ook ik moest even goed nadenken over de oorzaak. Ik vond dat ik best lekker bezig was met allerlei verschillende activiteiten. Ik had voldoende afwisseling.

Dus vertwijfeld vroeg ik me af of ik dan overprikkeld was. Ik kon daar absoluut geen redenen voor bedenken of voelen. Dus mijn grote conclusie was: het zijn de Coronamaatregelen, politiek gedoe, veel emoties en een nare energie in de maatschappij. Het ligt buiten mezelf. Maar het nieuws uitbannen hielp dit keer niet…

Het vermomde monster van onderprikkeling

Grappig genoeg voelde ik het niet tijdig aankomen: het monster van onderprikkeling. De onderprikkeling kan namelijk heel geleidelijk beginnen en sluipt als het ware vermomd je leven binnen, je herkent het niet. Je hebt namelijk genoeg te doen.

Misschien kan ik mijn onderprikkeling beter een onvoorziene gast noemen, die toen ik hem opmerkte, me wakker maakte. Een kort maar krachtige opmerking van een goede vriendin was daarvoor nodig.

“Sas, je bent sociaal onderprikkeld!”.

Oeps! Deze schrijver van het boek Prikkels bijten niet!, was in een klassieke valkuil gestapt. Genoeg te doen, maar kwalitatief dus onderprikkeld.

In grote lijnen kun je mentaal emotionele onderprikkeling prima voorkomen door regelmatig in een andere omgeving te zijn, een nieuwe activiteit op te pakken of andere mensen te ontmoeten. Je creëert dan meer afwisseling, uitdaging of diversiteit in het leven. Net wat je nodig hebt om blijheid, voldoening of zingeving te ervaren.

Talenten zorgen voor een gezonde dynamiek tussen onder- en overprikkeling

Als je een gezonde dynamiek of balans wilt houden tussen onderprikkeling en overprikkeling en in de flow wilt blijven dan heb je op meer dingen te letten dan afwisseling in omgeving, activiteiten en mensen.

Let goed op of jij jouw talenten (gebaseerd op de theorie van Dabrowski) wel ‘in balans’ in kunt zetten. Als dat niet lukt, dan raak je als het ware ondervoed, dus onderprikkeld. En daar was ik door de Coronamaatregelen niet bewust genoeg mee bezig geweest. Ik ging eigenlijk het gemis van het ene talent compenseren met een ander talent, omdat door Corona er nu eenmaal minder mogelijk was. En daardoor was ik uit balans. Ook had ik onvoldoende gelet op de intensiteit van de ervaring. Een hoogsensitieve HSS gaat immers ‘aan’ bij een sterkere gevoelsintensiteit.

Welke talenten kan je inzetten bij onderprikkeling?

Volgens Dabrowski bestaan er 5 overprikkelbaarheden, voor mijn gemak noem ik ze even talenten. Als jij de vijf overprikkelbaarheden sterk hebt ontwikkeld ben je op deze gebieden getalenteerd, maar je raakt ook sneller onderprikkeld of overprikkeld. Het steekt dus nauw hoe en in welke mate jij deze talenten inzet in je leven. De vijf talenten die je kunt inzetten bij onderprikkeling:

  1. Psychomotorische talenten. Kan je jouw fysieke energie voldoende kwijt? Kom je voldoende in actie? Sport of beweeg je genoeg? Voel jij je gemotiveerd genoeg om je plannen in daden om te zetten? En is dat wat je doet, krachtig genoeg voor jou? Bv. een gewoon rondje fietsen is niet hetzelfde dan een stevig inspannende tocht op een mountainbike. En handdoeken opvouwen heeft een ander gevoelsintensiteit dan een kamer opknappen.
  2. Sensorische talenten. Heb je voldoende zintuiglijke activiteiten en intense reacties? Verwonder of geniet je voldoende? Is er genoeg te zien, te horen, aan te raken, te proeven, te ruiken? Word je genoeg aangeraakt? Kan je voldoende genieten van beelden, objecten, muziek of andere kunstvormen? Mis je bepaalde zintuiglijke ervaringen? Welk zintuig kan je meer stimuleren?
  3. Verbeeldende talenten. Kan je jouw talent tot conceptualiseren, visualiseren, creatie, of stimulatie voldoende kwijt? Kan je jouw fantasie, taalkunsten en humor voldoende inzetten? Op het moment dat je creativiteit niet geprikkeld raakt, je nieuwsgierigheid amper getriggerd wordt, dan neemt de gevoelsentensiteit van jouw enthousiasme sterk af.
  4. Intellectuele talenten. Is er genoeg te denken, te leren, te onderzoeken en te experimenteren? Kan je voldoende theorie of nieuwe kennis tot je nemen? Heb je genoeg nieuwe invalshoeken of goede gesprekspartners die met je door kunnen bomen over het onderwerp waar jij je op hebt gestort? Als er niets is om op te kauwen, valt je brein stil en raak je onderprikkeld.
  5. Emotionele talenten. Heb je voldoende emotionele intensiteit in je leven om te doorleven? Heb je voldoende emotionele verbinding met anderen? Is er genoeg afwisseling in je gevoelsleven? Kun jij je voldoende verbinden en identificeren met de emoties, verhalen en ervaringen van anderen? Bij gebrek aan sociale afwisseling en sociale contacten ontstaat dan sociaal emotionele onderprikkeling.

Ik dacht dat ik goed bezig was…helaas de realiteit was anders.

Door alle Coronamaatregelen was mijn aandacht steeds meer verschoven naar het uitvoeren van allerlei klussen in huis (psychomotorisch), het bedenken en uitwerken van trainingen (intellectueel en verbeeldend). Maar sensorisch en emotioneel had ik het laten liggen. Familie, vrienden en allerlei bijbehorende sociale activiteiten zijn sterk verminderd. We gaan er nog wel op uit, maar vaak is dat in de natuur. We gaan veel minder naar steden of culturele activiteiten.

Tijdens de eerste golf van Corona kwam ik lekker bij en lag de nadruk op ontprikkelen en was het prima om me lekker te focussen op fysieke activiteiten. In de zomer herstelde het leven redelijk.
Maar in deze tweede golf kunnen al mijn trainingen niet doorgaan en liep mijn prachtige afwisseling van 1-op-1 coachen, groepen trainen, gezin en andere sociale contacten volledig in de soep. Mijn zorgvuldig gecreëerde prikkelbalans in sociaal emotionele prikkels was van het padje af.
Trainen mocht niet meer en we mochten privé nog maar 2 personen tegelijk zien.
De ontstane lege tijd vulde ik niet met andere sociale contacten zoals coachen of vrienden zien. Nee ik vulde de tijd heerlijk met wandelen, fietsen, video’s maken, online cursus volgen, nieuwe plannen uitwerken. Kortom psychomotorische, verbeeldende en intellectuele talenten.

En daar was ik de mist in gegaan. Genoeg afwisseling in omgeving en activiteiten, maar in sociaal opzicht raakte mijn emotioneel talent ondervoed. Die had ik gecompenseerd met andere talenten. Maar op langere termijn gaat dat dus niet werken. Het was fijn om dit te realiseren, want ik kon het gelijk oplossen. Ik heb meer sociale afwisseling nodig en intensere gesprekken. Dus ik ga de komende tijd weer vaker op pad om 1-op-1 andere mensen te zien uit mijn sociale kring en wat meer coachen. Probleem van onderprikkeling opgelost. Ik sliep gelijk een stuk beter.

Saskia Klaaysen
18 januari 2021

Schrijf je in voor de GRATISonline minicursus "JOUW HSP 4-daagse"

Wil je meer weten over wat HSP wel en niet is? Wat de wetenschappelijke HSP feiten zijn? Kennis maken met de 4 totaal verschillende typen HSP? Alles over onder- & overprikkeling leren? Jouw valkuilen & kwaliteiten bepalen? En gratis oefeningen & testen? Schrijf je dan in voor de JOUW HSP 4-daagse. En ontvang 4 dagen een mail met een link naar het cursusmateriaal (video, mp-3, opdrachten & theorie).

Gratis minicursus JOUW HSP 4-daagse

Dankjewel voor je inschrijving! Je ontvangt zo direct je eerste email (check ook je spam of reclamefolder!)

%d bloggers liken dit: